Mona Lisa: Yarı var yarı yok bir gülümseme ve zamanın durduğu bir sessizlik. Portre, insan ruhunun karmaşasını ve yalnızlığını yansıtıyor.
Bir tabloya bakarken bazen sadece renkleri, fırça darbelerini görürsün. Ama Mona Lisa’ya bakarken, gördüğün şey sessizliktir. Zamanın durduğu, duyguların yavaşladığı, kalbinin kendi sesini duyduğu bir sessizliktir bu. Onun gözlerinde bir çağın, bir hayatın ve belki de milyonlarca insanın yalnızlığı saklıdır.
O gülümseme… Yarı var, yarı yok. Sanki birazdan silinecek, belki de hiç olmamış gibi. Gözleri, bir yere değil, birine değil, sanki içimize bakıyor. Her bir bakışta farklı bir hikaye fısıldıyor; bazen "iyiyim" diyor, bazen “çok yoruldum.”
Bir resmin içinde hapsolmak nasıl bir histir, kim bilir… Belki de o gülümseme, kabullenişin ifadesidir. Kaderine razı olmuş bir yüz. Ne isyan var, ne mutluluk. Sadece derin bir kabulleniş… ve belki de içten içe tükenen bir sabır.
Onun yüzüne baktıkça, insan kendi yalnızlığını fark ediyor. Çünkü Mona Lisa, insanın içindeki o sessiz tarafı temsil ediyor: Kalabalıkların içinde bile kendini duyabilen tarafı. Gülümseyip “iyiyim” derken, içten içe sessizce ağlayan tarafı. Hiç kimsenin tam olarak ulaşamadığı, sadece hissedebildiği derinlikleri. Sanki Leonardo, sadece bir kadını değil, insan ruhunun karmaşasını, donukluğunu ve tükenmişliğini resmetmiş. Her bir fırça darbesi, bir duygunun izini taşıyor. Her gölge, bir suskunluk. Her ışık, bir umudun sönmeden önceki son parıltısı.
Tabloya baktıkça zaman bükülüyor gibi. Beş yüz yıldır o aynı gülümseme, aynı boşluk, aynı sessizlik… ama her bakan gözde farklı bir acı yankılanıyor. Belki de bu yüzden Mona Lisa, sadece bir portre değil; bir ayna. Herkes kendi kırıklığını, kendi eksikliğini, kendi yalnızlığını onda buluyor. Ben bazen düşünüyorum, belki de Mona Lisa gülmüyor aslında. Belki bir zamanlar gülümsemişti, ama yıllar, yalnızlık ve kabulleniş o gülümsemeyi yavaş yavaş silmiş. Geriye sadece yarım kalmış bir tebessüm, durgun bir yüz ve içi dolu bir sessizlik kalmış.
O tabloya bakarken bir hüzün çöküyor içime. Hani bazen hiçbir şey demeden, sadece birine bakarsın ve o bakış her şeyi anlatır ya... işte öyle bir şey. Mona Lisa, susarak konuşuyor. Belki “Beni anla.” diyor, belki de “Artık hiçbir şeyi anlatmak istemiyorum.”
Ve en sonunda fark ediyorum; onun yalnızlığı, aslında hepimizin yalnızlığı. O donukluk, bizim içimizdeki yorgunluk.
Mona Lisa biziz.
Biraz eksik, biraz güçlü, biraz yorgun ama hala dimdik duran bir ruhuz.
Bir tabloya sığan ama evren kadar derin bir sessizlik.
Yasemin
*Leonardo da Vinci’nin 1503 ile 1506 yılları arasında resmettiği Mona Lisa, Rönesans döneminin en tanınan, en çok konuşulan ve en çok gizem barındıran eseridir. Tabloda, Floransalı Lisa Gherardini’nin betimlendiği düşünülür. Da Vinci, bu eserde yalnızca bir yüz değil; bir ruh, bir sessizlik ve bir sır bırakmıştır dünyaya. Kadının belirsiz gülümsemesi, bakışlarının izleyeni nereye giderse gitsin takip ediyormuş hissi, ve yüzündeki tarifsiz sakinlik… hepsi bir araya gelerek insanın içinde tuhaf bir yankı bırakır. Bugün Mona Lisa, Paris’te Louvre Müzesi’nde milyonlarca göz tarafından izlenir; ama kimse onu tam olarak anlayamaz.
YORUMLAR